Geschiedenisstudent Carlos van Eck is RSP-er van het eerste uur en verkiesbaar voor de lokale Amsterdamse partij De Vonk, een partij die de krachten ‘links-van-links’ in de Amsterdamse politiek wil verenigen.
Dit interview is er een in een reeks gesprekken met RSP-ers die verkiesbaar zijn tijdens de komende gemeenteraadsverkiezingen. Eerder spraken we al met Willem Gloudemans.
Wat drijft je?
‘We leven in een fundamenteel ongelijk systeem. Dat merkte ik als klein kind al, toen mijn vader en moeder moeite soms hadden met rondkomen. Ook als student merk je enorme verschillen in wie er comfortabel kan leven en wie het lastig heeft omdat basisbehoeftes moeilijk te bereiken zijn, in het bijzonder rond wonen. Sommige mensen hebben permanente stress, telkens op zoek naar een nieuwe leefplek, terwijl anderen gemakkelijk via hun ouders een huis kunnen kopen.
Dat zorgt ervoor dat sommigen zich veel beter op hun studie kunnen richten en op andere manieren kunnen ontplooien, en daardoor betere carrières kunnen krijgen. Naast dat het oneerlijk is, reproduceert het systeem zo ook steeds meer ongelijkheid.
Je ziet daardoor de opkomst van een hele dominante extreemrechtse beweging wereldwijd, omdat zij die pijnpunten wel heel goed kunnen aankaarten. Enerzijds moeten we dat bevechten met hand en tand, anderzijds doen ze iets waar we veel van moeten leren.’
Hoe ben je betrokken geraakt bij de RSP?
‘In de tijd rond de splitsing met de SP zat ik in het ROOD-bestuur. Toen Olaf werd verkozen tot het bestuur en de SP ons maande dat hij geen lid meer zou zijn, hadden we een hele moeilijke beslissing te maken. We zagen dat Olaf volgens onze statuten niet automatisch geen lid meer zou zijn, en dus was zijn deelname aan de bestuursverkiezing volgens ons rechtmatig. Dat zorgde voor een heel domino-effect, waarbij de SP ROOD op afstand heeft gezet. We hebben geprobeerd te bemiddelen, maar het mocht niet baten.
De scheuring binnen de SP speelde ook binnen de lokale groepen. Dat heeft ertoe geleid dat in sommige steden afdelingen onafhankelijk doorgingen met de verkiezingen, zonder de SP. Zo hielp ik de voorloper van RSP Amsterdam, DSA, te organiseren, en ben toen zelf ook verkiesbaar geweest. Ondanks alles was dat best een leuke ervaring.
Daarnaast ben ik al heel lang betrokken bij de studentenpolitiek. Ik heb de Activistenpartij UVA opgericht, en heb voor hen in de studentenraad gezeten. Inmiddels hebben we zo’n 120 leden, en de afgelopen drie keer hebben we de verkiezingen ruimschoots gewonnen.
De AP organiseert zich op dezelfde manier als wij het met De Vonk willen doen. We organiseren mensen op de campus, op straat, en gebruiken de studentenraad als drukmiddel. Ik heb mijn tijd dan ook niet alleen doorgebracht bij verschillende raden, maar ik ben ook woordvoerder geweest van klimaatbezettingen en Palestina-encampments in 2023 en 2024.’
Wat waren de afwegingen van je afdeling om deel te nemen?
‘Voor Amsterdammers zou het goed zijn als er een revolutionair socialistische partij in de raad zat die de gemeenteraad wil gebruiken voor hun idealen en belangen. Het is daarom belangrijk dat we iemand in de raad krijgen die we kunnen aanspreken en gebruiken voor onze strijd in de stad.
We gaan natuurlijk in de gemeenteraad niet de verandering bereiken die we beogen, dat is inherent aan het kapitalistisch systeem. Dat betekent dat wij daar moeten fungeren als spreekbuis van de beweging, zodat we de stemmen van activisten, werkende mensen en studenten kunnen vertolken, en de eisen die worden gesteld vanuit de beweging kracht bij kunnen zetten.
Die werkwijze past goed bij het programma van de RSP, de werkwijze van de AP en de activisten die actief zijn bij De Vonk, waardoor het zo goed is dat we samenwerken.
De samenwerking kwam tot stand toen medio 2024 moment Jazie [Veldhuyzen, afgesplitst BIJ1-raadslid, red.] bij allerlei linkse organisaties langs kwam om na te denken over een bredere organisatie die mee zou doen aan de verkiezingen. Daar zijn veel mooie gesprekken uit gekomen, al zijn er veel organisaties afgevallen omdat wij als RSP aan een toch wel revolutionaire koers vasthielden.
Uiteindelijk zijn de RSP, de AP en allerlei klimaat- en woonactivisten tot een akkoord gekomen. Als RSP kregen we een afgevaardigde in het bestuur en mogen we ons organiseren in De Vonk. We krijgen bijzonder veel ruimte en invloed, invloed en ruimte die helaas nog niet altijd even goed benut is.’
Hoe past deze electorale race binnen de revolutionaire strategie van RSP?
‘Ik denk dat we binnen de RSP veel meer aandacht moeten hebben voor de vraag hoe we daadwerkelijk in het bewustzijn van mensen kunnen doordringen, hoe we daadwerkelijk serieus kunnen worden genomen als organisatie die het verschil kan maken, en waar mensen zich bij aan willen sluiten.
Als je een serieuze revolutionaire socialistische organisatie wil zijn, moet je doordringen in het bewustzijn van de arbeiders. We moeten ons begeven daar waar dit bewustzijn zich op dat moment bevindt, en dat is nu in de electorale arena. Daar kunnen we ons goed profileren.
Op het moment dat je een splinterorganisatie bent, wordt je niet serieus genomen. Als je een track record hebt dat je je kunt organiseren, een zetel kunt halen, en binnen dat systeem sterk oppositioneel kunt blijven, dan krijg je respect. We moeten het systeem gebruiken om het systeem van binnenuit kapot te maken, terwijl we van buitenaf iets op moeten bouwen.
Ikzelf gebruik de unieke aandacht die je krijgt als politieke partij om het socialisme over te brengen en ervoor te zorgen dat mensen zich gehoord voelen door onze beweging. Vandaag ga ik bijvoorbeeld naar een activiteit voor Cuba, waar geen enkele andere partij aan meedoet, en vrijdag was ik bij een Iftar met toeslagenouders, waar ik de verschrikkelijke verhalen en ervaringen aanhoorde.
We combineren dat luisterend oor met onze visie op het socialisme, dat we alleen door gezamenlijke strijd een vuist kunnen maken tegen het systeem.’
Aan welk programma ben jij als kandidaat-raadslid gebonden?
‘Binnen RSP Amsterdam hebben we die discussie nooit echt gevoerd. Maar in de statuten van de RSP staat gewoon dat hun kandidaten gebonden zijn aan het programma van de RSP. Omdat ik daar lid van ben, ben ik daar dus gewoon aan gebonden.
Het programma van De Vonk is gezamenlijk tot stand gekomen, het kent geen aparte RSP- AP en De Vonk-secties. Het is een algemeen programma dat een leidraad geeft voor wat we gaan doen als we in de raad zitten. Het bevat geen duizend- en één verschillende beleidsvoorstellen, maar het slaat vooral op onze prioriteiten en werkwijze.
Het programma van De Vonk is zo veel mogelijk in afstemming met dat van de RSP, ik zie daar geen botsingen tussen. Ik voel me gebonden aan beide.’
Als er straks De Vonk-kandidaten verkozen worden, hoe zal de fractiediscipline dan werken?
‘Ik denk dat dat niet zo ingewikkeld zal zijn. Er is een programma dat is aangenomen door zowel de ledenvergadering als het bestuur. In principe ligt de taak om te waken dat het programma goed uitgevoerd zal worden bij het bestuur van De Vonk, waarin de RSP en AP beide vertegenwoordigd zijn, al vertrouw ik Chris volledig dat hij overal goed in zit.’
Eerder stelde dat bestuur zich juist politiek terughoudend op, waardoor het campagneteam knopen doorhakte..
‘Ik begreep dat er onder de leden inderdaad discussie oplaaide rond het standpunt dat we in moeten nemen rond sekswerk. Daarbij is de taak voor de RSP om onze leidende ideologische rol te laten zien. Na de verkiezingen verwacht ik dat het De Vonk bestuur wel een stapje naar voren zal doen. Er is een idee om van het De Vonk-bestuur tevens het fractiebestuur te maken, bijvoorbeeld.’
Welk politieke thema houdt jou het meeste bezig?
‘De wooncrisis is een van de grootste creators van ongelijkheid in deze stad. Een dak boven je hoofd hebben, een thuis, is een van de belangrijkste basisbehoeften van studenten, arbeiders, huurders. Maar je ziet dat de stad wordt verkocht aan expats, de superrijken, die wel de middelen hebben om gigantische bedragen neer te leggen, terwijl Amsterdammers die hier zijn opgegroeid en een gemeenschap hebben de stad uit worden gejaagd.
De mogelijkheden om dat te veranderen zijn er gewoon. De Vonk komt daarvoor met een gemeentelijk woonbedrijf; een dienst vanuit de gemeente om de taken van de wooncorporaties, die tegenwoordig als bedrijf functioneren, weer terug te pakken, en gemeenschappelijke democratische huisvesting neer te zetten.’
Hoe gaat het tot nu toe met de campagne?
‘We hebben tientallen actieve leden die zich in allerlei wijken organiseren om te flyeren, posters op te hangen, bij buurtcentra langs te gaan en De Vonk, RSP en AP introduceren bij allerlei mensen. Als het niet realistisch was geweest dat we een zetel haalden, dan waren er niet zo veel mensen geweest die zich ervoor inzetten.
Daarnaast zijn nog aantal grote campagneacties die nog moeten komen, zoals het woonprotest en de Women’s March. Chris doet het bij debatten ook steeds erg goed, al worden we niet zo vaak uitgenodigd. Doordat we in de raad zitten hebben we gelukkig een voet tussen de deur.
Er zijn hindernissen, zoals de bekendheid van de organisatie en haar naam, maar ons geluid en onze opvattingen slaan heel goed aan bij Amsterdammers. Dat zie je bijvoorbeeld bij die debatten. Wij denken dat in de laatste weken, wanneer mensen zich serieus bezig gaan houden met de verkiezingen en ons vaker als serieuze speler zien langskomen, ze ons zullen leren kennen en ons als optie gaan overwegen.’
En als er toch geen zetel voor De Vonk in zit?
‘Naast de strijd voor de raadszetel zie ik het campagnevoeren ook echt als het verhogen van het klassenbewustzijn. Zelfs als we geen zetel halen, hebben we ons kunnen nestelen in de haarvaten, in allerlei soorten activistische groepen van bewoners, gedupeerden en huurders. De connecties die we hebben opgebouwd met al deze mensen die opkomen voor hun klasse, de leden die we hebben betrokken bij de organisatie en de worteling in de samenleving blijven, ook als we niet in de raad komen.
Het initiatief voor het Amsterdam Palestina Referendum hebben we bijvoorbeeld mede gestart omdat we mee gingen doen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Die hadden tijdens de verkiezingen moeten plaatsvinden, dat is niet helemaal gelukt. Maar we hebben de eerste horde genomen met het ophalen van 1000 handtekeningen, waardoor de raad het als serieus initiatief moet gaan behandelen, en als ze het verwerpen zullen we gaan organiseren voor een referendum. Wat er ook gebeurt, deze coalitie blijft bestaan en proberen om verandering te veroorzaken in Amsterdam.
Waarom moeten Amsterdammers straks op jou stemmen?
‘Met De Vonk weet je zeker dat je op een onafhankelijke, lokaal georganiseerde organisatie stemt. Een organisatie die niet staat voor het grote geld, maar verbonden is met buurten, bewoners en werkenden, opkomt voor hun belangen en voor een democratische, betaalbare en genocidevrije stad.’
