Zaterdagavond 17 oktober kwamen in een buurthuis in Amsterdam-Noord zo’n 35 leden samen voor de ALV van De Vonk, een coalitiepartij van RSP Amsterdam en de Activistenpartij. Het is haar eerste vergadering na het RSP-congres[1] van 20 september, waar een motie[2] is aangenomen om de RSP-interventie in de Amsterdamse coalitiepartij te verscherpen. Op deze ALV liggen belangrijke stukken voor, waaronder een vierjarenplan en een nieuwe gedragscode. Een bepaling in deze gedragscode waarmee de openbare bespreking van politieke conflicten wordt verboden is binnen de RSP zeer controversieel. Twee redacteuren waren aanwezig en doen verslag van de vergadering.
Noot: Voor de start van de ALV gaf het bestuur van De Vonk aan dat ze bepaalde beperkingen wilden opleggen aan de verslaglegging. We zouden geen namen van sprekers, inclusief Vonk-bestuursleden, mogen vermelden en de inbreng van bijdragers niet mogen citeren, omdat dit leden ervan zou weerhouden zich vrij te uiten. Ook stemverhoudingen zouden niet gepubliceerd mogen worden, omdat dit ‘ingaat tegen democratisch centralisme’.
Wij zijn er akkoord mee gegaan om inbreng op zo’n manier te citeren dat de anonimiteit van sprekers zo veel mogelijk beschermd wordt, voor zover dit praktisch mogelijk en journalistiek verantwoord is. Ook vermelden we geen namen, behalve van leden die hier expliciet toestemming voor hebben gegeven.
De vergadering start met de gewoonlijke formaliteiten. Het bestuur verontschuldigt zich voor de late nazending van stukken op de avond voor de vergadering. Vervolgens worden de agenda, telcomissie en de notulen van de vorige ALV zonder noemenswaardige discussie aangenomen. Een bestuurslid legt verslag af van de bestuursactiviteiten. Ze zijn trots op de opgerichte basisgroepen in verschillende wijken, de deelname aan Stop de Oorlogskoorts en het VonkVoer, een iniatief voor voedseluitgifte.
Gedragscode
Na deze opening wordt meteen begonnen aan de behandeling van het agendapunt waar de grootste spanning om bestaat: het aannemen van een nieuwe gedragscode. Een Vonk-bestuurslid leidt het document in: het betreft een aantal kleine punten, zoals taalkundige verbeteringen en het verhelderen wat er op politiek vlak van de leden wordt verwacht.
Na een ronde verhelderende vragen, kort verstoord door een dreunende explosie ergens verderop in de stad, is het tijd voor het behandelen van wijzigingsvoorstellen. Opvallend is dat deze veelal niet zijn ingediend als traditionele amendementen (precieze tekstwijzigingen) maar als moties: opdrachten aan het bestuur om het een of het ander te veranderen.
De eerste twee van deze moties komen van hetzelfde lid. De eerste is een motie om onafhankelijkheid van de geschillencommissie van het bestuur te borgen, de andere moet benadrukken dat de gedragscode ook in noodsituaties geldig blijft. Na een kort heen en weer tussen bestuur en indiener lijkt de zaal grotendeels tot de conclusie te zijn gekomen dat de doelen van de wijzigingen al afdoende gedekt worden door bepalingen in andere documenten, en dus overbodig zijn. Met ?X? voor en 22 tegen en 10 voor en 5 tegen worden respectievelijk motie 6 en 7 verworpen.
Amendement 8
Een lid van de concept-gedragscode, lid 4 van artikel 43, heeft in de dagen voor de ALV het nodige stof[3] doen opwaaien binnen de RSP.
Artikel 43 lid 4: Om de vereniging te beschermen dienen conflicten van politieke aard altijd intern te worden afgehandeld. Het publiekelijk hekelen, afvallen of zwartmaken van de vereniging of een medelid kan worden beschouwd als ondermijnend gedrag dat de vereniging ernstig schaadt en benadeelt.
Met een amendent 8, ingediend namens RSP Amsterdam, wordt voorgesteld dit lid te schrappen. RSP Amsterdam voorzitter Olivier licht het amendement toe: ‘We zijn als afdeling verplicht om te rapporteren naar de rest van de RSP over wat er in de Vonk gebeurt, dit hebben we nodig om ons werk goed te doen. Daarvoor moeten we kunnen spreken met derden. Ook hebben we in het verleden gezien dat dit soort artikelen in gedragscodes gebruikt kunnen worden als stok om mee te slaan.’
‘Ik ben het er natuurlijk helemaal mee eens dat politieke zaken het liefst intern worden behandeld, maar dat is vooral iets dat je binnen de partijcultuur moet regelen, niet via een regel. Het onredelijk benadelen van de vereniging is al verboden in de statuten, dat geeft het bestuur al de macht om te sanctioneren. Dit lid is dan ook overbodig.’
Een tweetal leden valt Olivier bij met applaus, maar verscheidene anderen reageren met kritische vragen. Zo vraagt een zich af wat kritiek buiten de coalitiepartijen toevoegt: ‘Hoe is dat productief?’ Een ander lid vraagt zich af of de Vonk nog wel een safe space kan zijn, als dit lid wordt verwijderd, en weer een ander vraagt zich af of publieke kritiek eenheid in actie niet zou ondermijnen. Een laatste merkt op dat op het moment dat een lid het gevoel heeft naar buiten te moeten treden, dit betekent dat diegene ‘toch al niet meer gelooft in de principes van de partij.
Een lid van De Vonk, dat tevens bij RSP betrokken is, stelt dat de bepaling juist afkadert wanneer het bestuur mag ingrijpen, en leden geen nieuwe beperkingen oplegt. ‘Wat er in de statuten staat is heel breed, dit is een vernauwing. Je zou hier vóór moeten zijn’.
Andere RSP-leden vallen Olivier daarentegen bij. Zo zegt Minne: ‘Ik ben het volledig eens met het amendement. Het komt gevaarlijk dicht bij het verbieden van openbare kritiek op de partij. Dat vind ik ronduit draconisch; kritiek moet, binnen de perken, mogelijk zijn.’
Met 10 stemmen voor en 21 stemmen tegen wordt het amendement verworpen.[2]
Een tweede amendement op hetzelfde lid van de gedragscode, ook ingediend door een RSP-er, wordt na een korte discussie ingetrokken. Dit amendement zou openbare politieke discussie toestaan wanneer alle interne procedures zijn uitgeput. De aanwezigen lijken in de discussie tot de conclusie te komen dat deze formulering te veel aan interpretatie over laat.
Binnen coalitiepartners?
Het Vonk-bestuur verduidelijkt in verdere discussie dat discussie binnen coalitiepartners RSP Amsterdam en de Activistenpartij niet wordt verboden. Om dit te verduidelijken stelt het Vonk-bestuur een wijziging voor die het woord ‘intern’ wijzigt in ‘intern in de vereniging en aangesloten verenigingen’.
Met 31 voor wordt dit amendement van het bestuur unaniem aangenomen.
Het bestuurslid wijst er bovendien op dat het lid specifiek gaat over het intern houden van politieke discussies. ‘Het kan natuurlijk ook gebeuren dat er situaties zijn waarin mensen geschaad worden, en dat daar niets tegen gebeurt. Dan willen we geen enkele vorm van blokkade opleggen om gerechtigheid te krijgen.’
Een lid van RSP vraagt of deze coalitiepartners niet breder kunnen worden opgevat, zodat niet alleen de Amsterdamse afdeling van de RSP, maar de volledige RSP er onder valt. ‘Anders zouden we, onder de motie die is aangenomen op ons laatste congres, verplicht zijn om uit De Vonk te treden. Wij moeten rapporteren aan de RSP, en daarvoor moeten we informatie kunnen delen met derden.’
Het bestuur benadrukt nogmaals dat gesprekken binnen de Actievistenpartij en RSP afdeling Amsterdam over De Vonk toegestaan zijn, maar daarbuiten niet. ‘Daar ontbreekt directe vertegenwoordiging en aansluiting. Er is dus ook geen noodzakelijkheid om dat te bespreken met mensen aldaar. Dat is dus de scheidslijn wat onze coalitiepartijen zijn en wat niet.’ Ook kritische artikelen in het RSP-magazine worden specifiek genoemd als ontoelaatbaar.
Afspraken met de RSP
Andere opmerkingen van het Vonk-bestuur lijken hiermee tegenstrijdig te zijn. ‘Het is natuurlijk altijd mogelijk om dingen te bespreken met de rest van de RSP’, maar, ‘het is natuurlijk niet de bedoeling dat je de posities van De Vonk afkraakt in een landelijk gesprek.’
Een RSP-lid vraagt om verduidelijking, en wat precies de reden is om onder aangesloten verenigingen niet ook de landelijke RSP te verstaan. ‘Er vallen natuurlijk afspraken te maken over concrete situaties’, stelt de RSP’er, ‘maar op dit moment is het bespreken van politieke conflicten met onze landelijke partij per definitie een schending van de gedragscode.’
Het bestuur van De Vonk is niet bereid de bepaling aan te passen, maar stelt dat hier wel duidelijke afspraken over moeten komen. ‘De kern van het artikel gaat erover dat we willen zorgen dat het dus niet in het publieke domein terecht komt. Op het moment dat er met de RSP landelijk gedeeld wordt, dan is het voor ons heel lastig om te weten of dat gaat gebeuren.’
‘Zeer binnenkort zijn we van plan om te gaan zitten met het landelijk bestuur van RSP, dan willen we hier graag afspraken over maken. Maar daar moet de RSP landelijk dan ook iets tegenover zetten, zodat we kunnen verzekeren dat discussies niet in het publieke domein komen.’
De geamendeerde gedragscode wordt in zijn geheel met 26 voor en 7 stemmen tegen aangenomen.
Vierjarenplan
De rest van de vergadering verloopt vlot. Er worden vertrouwenspersonen ingestemd, en kleine wijzigingen in het Huishoudelijk Reglement doorgevoerd.
De behandeling van het vierjarenplan, een gedetailleerd document van 17 pagina’s, verloopt snel, vrijwel zonder inhoudelijke discussie. Na slechts één amendement, ingediend door een Vonk-bestuurslid, wordt het plan in stemming gebracht. Met 32 stemmen voor wordt het plan unaniem aangenomen.
Ter afsluiting van de vergadering wordt een korte vragenronde met het Vonk-bestuur gehouden. Hier merkt een RSP-er op dat de korte termijnen voor de verzending van stukken het lastig maakten om goed voor te bereiden op deze ALV, en vraagt zich af of er in de toekomst ruimere termijnen gehanteerd kunnen worden.
Het Vonk-bestuurslid dat deze vraag beantwoordt, stelt zich niet erg flexibel op. ‘Jammer genoeg hebben we net een Huishoudelijk Reglement aangenomen, waarin deze termijnen zijn vastgelegd.’ De oplossing moet gezocht worden in informele kanalen. ‘Je kunt je RSP-afgevaardigde vragen, die is eerder op de hoogte. Dat mag, intern, gedeeld worden.’
De toekomst
Na de vergadering spreken we nog even door met Olivier, voorzitter van RSP Amsterdam. ‘Als RSP Amsterdam is De Vonk niet ons hoofdproject, we zijn er niet in geliquideerd. We hebben bijvoorbeeld ook een hele actieve antimilitarismegroep, en de afdeling draait heel netjes. Maar we zijn optimistisch over De Vonk, het is nog steeds heel nuttig om er in te zitten.’
‘In essentie zijn we het volgens mij ook niet heel erg oneens. Het Vonk-bestuur wilde dit heel graag zo in de gedragscode, dat heeft ook te maken met ervaringen met media in hun tijd bij BIJ1. Maar de wens om leden te beschermen kun je denk ik heel goed combineren met een open organisatie, als je het goed verwoordt in een gedragscode. Als we het beter hadden voorbereid hadden we die zorgen kunnen wegnemen, en een amendement kunnen aannemen.’
De eerste stappen in het voorbereiden van een hernieuwde interventie komen al snel. ‘6 november gaat de afdeling een Vonk-dag organiseren. Daar gaan we met RSP’ers de stukken van De Vonk doornemen, input ophalen voor ons interventieplan en alvast amendementen voorbereiden voor de volgende ALV. De hele RSP is hiervoor uitgenodigd.’
[1] Verslag van het 6e Congres van de Revolutionair Socialistische Partij, Redactie Paraat, 2 oktober 2026. https://weesparaat.nl/verslag-van-het-6de-congres-van-de-revolutionair-socialistische-partij/
[2] Motie De Vonk, Ingediend door Communistisch Platform en aangenomen door het zesde congres van de RSP, 20 september 2026:
Constaterende dat:
- RSP Amsterdam in 2025 heeft besloten deel te nemen aan een coalitie met de uit Bij1 Amsterdam getreden fractieleden Nilab Ahmadi en Jazie Veldhuyzen, opererend onder de naam ‘De Vonk’, en Activistenpartij UvA;
- Deze coalitie de naam ‘De Vonk’ heeft aangehouden;
- RSP Amsterdam binnen deze coalitie heeft deelgenomen aan de gemeenteraadsverkiezingen van Amsterdam;
- De Vonk heeft aangegeven door te gaan, ondanks het niet behalen van een zetel bij deze gemeenteraadsverkiezingen;
- Er een actuele motie is ingediend om de afdeling Amsterdam te laten uittreden uit De Vonk;
Overwegende dat:
- De arbeidersklasse belang heeft bij politieke eenheid;
- Eenheid alleen kan worden gesmeed door middel van open democratisch debat over onze politieke strategie en beginselen;
- Er voor gezamenlijke deelname aan verkiezingen een hoger niveau van eenheid moet zijn bereikt dan voor een samenwerking tussen verschillende organisaties voor een demonstratie, staking of andersoortige actie;
- De RSP afdeling Amsterdam besloten heeft deel te nemen aan De Vonk coalitie zonder dat hier een gezamenlijke politieke inzet vanuit de afdeling of een programma van de Vonk aan ten grondslag lag;
- Er gebrekkige verslaglegging vanuit de afdeling geweest is over haar politieke werk binnen het De Vonk project;
- De RSP, in haar huidige fase van opbouw, de partij alleen kan opbouwen door engagement en politieke discussie met andere organisaties;
Besluit dat:
- Bij het niet voldoen aan bovengenoemde voorwaarden de werking van de RSP in het De Vonk project stopgezet wordt, welk besluit gemaakt kan worden door de lokale ledenvergadering, het landelijk RSP-bestuur of door het Congres.
- De RSP afdeling Amsterdam met haar ledenvergadering een plan voor politieke interventie in het De Vonk coalitieproject opstelt met daarin een politieke lijn voor haar leden een voor hun werk in De Vonk;
- Dit plan gebaseerd moet zijn op het politieke programma van de RSP en de programmatische principes in dat programma zoals politieke onafhankelijkheid van de arbeidersklasse, de democratische republiek, het verwerpen van coalitiedeelname met burgerlijke partijen;
- Dit plan ook het pleiten voor democratische structuren moet omvatten zoals vrijheid van openbare kritiek van de RSP op het De Vonk project, een afdrachtregeling en herroepbaarheid;
- Dit plan moet in lijn zijn met eventuele andere aangenomen stukken van de RSP met betrekking tot electorale politiek en verkiezingen;
- Alle leden van de RSP Amsterdam in hun politieke werk gebonden zijn aan het bovengenoemde plan;
- De RSP afdeling Amsterdam dit plan voor januari 2027 moet insturen in het IB, en het plan goedgekeurd dient te worden door het landelijk bestuur van de RSP;
- Afdeling Amsterdam verslag zal doen van hun interventie in De Vonk en de uitvoering van het bovengenoemde plan in de afdelingsverslagen;
- Indien De Vonk deel wilt nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen in 2030 de afdeling deze deelname in 2029 aan het RSP-congres voorlegt;
- Bij het niet voldoen aan bovengenoemde voorwaarden de werking van de RSP in het De Vonk project stopgezet wordt, welk besluit gemaakt kan worden door de lokale ledenvergadering, het landelijk RSP-bestuur of door het Congres.
[3] Slaapwandelt de Vonk naar Bureaucratisch Centralisme? Communistisch Platform, 15 oktober 2026. https://communisme.nu/artikelen/2026/10/15/slaapwandelt-de-vonk-naar-bureaucratisch-centralisme/
Wat is De Vonk?
De Vonk is een Amsterdamse lokale politieke partij, ontstaan nadat twee raadsleden zich in 2023 afsplitsten van BIJ1. Rondom de fractie van de twee raadsleden vormde zich in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 een coalitie bestaande uit de Activistenpartij, een groep actief in de studentenraad van de UvA, en de Amsterdamse afdeling van de RSP. De coalitie verloor haar zetels, maar bleef bestaan.
Het magazine van de RSP schreef eerder over de oprichtingsvergadering van de coalitie en interviewde Carlos van Eck, in 2025 kandidaat namens de RSP op de lijst van de Vonk.
