Animator en RSP-lid Miles Dinjens studeerde af met een korte animatiefilm over het politiegeweld rond de protesten voor Palestina. Mick Desrosiers sprak hem over het maakproces en het politieke doel van dit kunstproject.
Miles: “Ik liep rond met het idee sinds ik in 2024 op een protest zelf door de politie was geslagen toen ik arm in arm met kameraden op een protest stond. Bovenhands met een knuppel. Ik wist natuurlijk wel hoe de politie te werk gaat, en ik had het ook wel van een afstandje meegemaakt, maar toen ik mezelf midden in de situatie bevond, stond ik toch versteld van hoe buitenproportioneel en overdonderend het geweld was.
Wanneer je een dag later de verslaglegging over een protest leest, dan mist er vaak veel. De verslaglegging gebeurt natuurlijk vaak vanuit het perspectief van de politie; de beweegredenen van de demonstranten komen weinig naar voren, ze worden neergezet als irritatie, een blokkade die opgeruimd moet worden. Maar er mist ook basale informatie zoals dat er überhaupt mensen zijn geslagen en gearresteerd. Zelfs als dat wel wordt genoemd dan zit er alsnog een enorm gat tussen de intensiteit van de ervaring en de verslaglegging.
Ik ging nadenken over hoe ik dat gat tussen de ervaring en de journalistieke verslaglegging kon overbruggen.
In het begin ging ik bijna als een journalist te werk. Ik maakte contact met betrokkenen, ik interviewde een aantal mensen over hun ervaringen. Dat was best lastig. Er heerst een sterke security culture, en dat is deels wel begrijpelijk, er is door de media af en toe ook misbruik gemaakt van mensen hun verhalen en ervaringen, maar het maakt dat mensen je niet meteen vertrouwen. Het hielp dat ik al een netwerk had in deze actiegroepen en daar vrienden had die een goed woordje voor me konden doen, en zelf al onderdeel was van allerlei chats. De twee mensen wiens interviews ik uiteindelijk in de film heb gebruikt hebben ook een band met de RSP, dat hielp ook.
Waarom moest dit verhaal met animatie verteld worden?
“Ik ben vaak in situaties geweest dat ik dacht, ‘had ik maar mijn camera bij me, dan kon ik dit documenteren en delen’. Maar mensen als wij zien al continu beelden van politiegeweld op social media, terwijl mensen buiten onze bubbel er nauwelijks iets van mee krijgen.
Zelfs als ik een camera bij me had, zijn er dingen die je niet kunt filmen, dingen die je niet op die manier kunt overbrengen. Zoals het shot waarin je opkijkt naar een agent die de kijker bovenhands met een knuppel slaat: dat heb ik gebaseerd op mijn ervaring, dat is mijn point of view. Dat kun je niet vastleggen met een camera.
Mijn publiek zijn de mensen die niet op zo’n protest aanwezig zijn, en niet in dezelfde bubbel zitten, en die dus niet weten wat er gebeurt. Ik moest heel empathisch te werk gaan; het moest een emotionele journey worden. Ze moeten het gevoel hebben dat ze er middenin zitten, alsof ze het zelf meemaken, en zich afvragen ‘gebeurt dit in Nederland?’, want ja, dit gebeurt in Nederland.
Je had er ook voor kunnen kiezen om fragmenten van echte video’s te gebruiken, waarom heb je daar niet voor gekozen?
“Het ging me niet om de specifieke gebeurtenissen, maar om de ernst van de situatie. Hoe buitenproportioneel de politie zich gedraagt, en hoe ons recht op protest daardoor beetje bij beetje van ons wordt afgenomen. Ik maakte bijvoorbeeld een schilderij op basis van een foto van een kameraad van RSP Amsterdam, Diego, bloedend nadat hij op zijn hoofd was geslagen. Ik had daar een betere gelijkenis van kunnen maken, een echt portret van Diego, maar ik heb dat daarom bewust niet gedaan.
Voor een meer activistisch publiek had ik het misschien expressievere beelden gebruikt, en een extremere film gemaakt. Maar ik maakte het niet voor hen. Ik wilde die kijker niet ongevraagd confronteren met hele heftige beelden, ik wilde geen video van een bloedend persoon in hun gezicht gooien. Animatie is een hele goede manier om het te filteren.
Delen van de film maken gebruik van de rotoscope techniek: dat betekent dat je een video frame voor frame overtrekt. Zo zijn het perspectief en de manier van filmen echt, en dat merkt de kijker, zonder dat ik hen hoef te confronteren met heftige beelden zonder dat ik weet hoe ze daarop zullen reageren.
Je bent nu afgestudeerd van HKU Animation, wat zijn jouw plannen voor de komende tijd?
“Ik wil films maken over anything that bothers me. Het onderwerp politiegeweld wil ik nu even laten rusten, maar ik wil wel blijven kijken hoe ik activisme en kunst kan blijven combineren. En natuurlijk moet ik zorgen dat ik ervan rond kan komen zonder mijn ziel te verkopen. Het kan lastig zijn om geld van filmfondsen los te krijgen voor dit soort werk, maar ik denk dat ik met deze afstudeerfilm heb laten zien dat ik het kan, ik hoop dat dat kansen biedt.
Ik heb de film ingestuurd voor allerlei festivals de komende maanden, en ik weet al dat ik ben geselecteerd voor de studentencompetitie van het Nederlands Film Festival in september. De film zal binnenkort ook te zien zijn in een galerie, No Limits Art Castle. Ik zal de komende tijd dus regelmatig panels en Q&A’s doen, maar ik zie er ook naar uit naar vakantie en even rust nemen!”
